DAHA GÜÇLÜ BİR YAZAR OLMAK

ÇOCUĞUMUZUN DAHA GÜÇLÜ BİR YAZAR OLMASINA NASIL YARDIMCI OLABİLİRİZ?

Yazmak, farklı insanlar için farklı şeyler ifade eder. Bir şaire sorsak yazmanın kendini ifade etmenin en tutkulu yolu olduğunu söyleyebilir. Sizin için işinizin bir parçası ya da bir hobi, bir çocuk için hayalleri anlatmak ve bir başka çocuk için kaçmak istediği bir zorunluluk olabilir. Herkes için farklı anlamlar ifade etse de yazmak, hayatımızın vazgeçilmez bir parçasıdır. 21. yüzyılın dijital gerçekleri, bizleri ve en çok da yeni nesli yazmaktan uzaklaştırıyor gibi görünebilir; kimimiz “Bu çağda çocukların gerçekten yazma becerilerine ihtiyacı var mı?” diye sorgulayabiliriz. Sorgulamamız doğaldır ama sorunun yanıtı kesinlikte “evettir”. Yazma, konuşma ve okumanın doğal bir uzantısıdır; aynı zamanda en etkili iletişim araçlarından biridir. Yazma becerilerinin gelişmesi demek öz güven, yaratıcılık, problem çözme, kendini ifade etme gibi temel becerilerin de gelişmesi demektir. Çocuklarımızın daha güçlü yazarlar olmalarına yardımcı olduğumuzda, onların bugün ve yarın daha güçlü bireyler olmalarına da yardımcı olmuş oluruz.

Yazmak çocuklar için neden önemlidir?

Yazmak, eğitim ve çalışma hayatının çok önemli bir unsurudur. Öğrencilik hayatı, ilkokuldan başlayarak her yıl giderek zorlaşan yazma deneyimleri ile doludur. Çocukların bu deneyimlerde bazen kısa ve ikna edici cevaplar vermeleri, bazen öykü/şiir/deneme gibi edebi metinler yazmaları, bazen ise yaratıcı sunumlar hazırlamaları beklenir… Gün gelir üniversiteye kabul edilmek için kendilerini yazılı olarak ifade etmeleri gerekir. Öğrenciler ister elle ister bilgisayarda yazıyor olsun, iyi yazma becerilerine sahip olduklarında birçok ödevde ve sınavda başarılı olabilirler. Yazmak, çocukların sadece okulda değil yaşam boyu kullanacakları bir beceridir. Çalışma hayatı da sık sık; e-postalar, proje sunumları, şirket tanıtım metinleri, tebrik veya kutlama mesajları gibi farklı farklı yazma deneyimlerine yer açar. Okul yıllarında yazma becerilerini geliştirmek, çocuklara gelecekteki iş yaşamlarında da avantaj sağlar.

Yazmak, çocukların kendilerini ifade etmeleri için harika bir yoldur. Konuşarak duygularını ve fikirlerini yeterince ifade edemedikleri durumlarda yazmak, çocuklar için etkili bir iletişim yöntemi olabilir. Dil, iletişim ve odaklanma becerilerini geliştiren yazma etkinlikleri; aynı zamanda çocukları kitap okumaya, araştırmaya, hayal güçlerini kullanarak üretmeye, problem çözmeye, eleştirel ve bağımsız düşünmeye teşvik eder.

Kelimeleri kâğıda dökmeden önce, çocukların ne yazacakları konusunda net bir fikre sahip olmaları gerekir. Bu, yazmadan önce düşüncelerini düzenlemeleri anlamına gelir. Örneğin, bir öykü yazmaya başlamadan önce çocuklar; öykünün konusu, kahramanların görünümü ve karakterleri, öyküdeki olayın başlangıcı/bitişi gibi pek çok ayrıntıyı tek tek düşünürler ve ardından tüm parçaları bir araya getirirler. Yazarken her zaman plana bağlı kalmazlar ve yeni fikirler eklerler. Çocuklar yazdıkça ustalaşırlar, ustalaştıkça öz güvenleri artar.

Evimizdeki genç yazarı teşvik etmek için neler yapabiliriz?

İyi yazma becerilerine sahip olmak zaman alır. Çocuklarımızın içindeki yazarı keşfetmeleri ve yazmayı sevmeleri için onlara rehberlik edebiliriz.

Birlikte okuyalım

Okuma ve yazma birbirini destekler. Çocuğumuz her birini ne kadar çok yaparsa, ikisinde de o kadar iyi olur. Okul öncesinden başlayarak çocuğumuza öyküler ve masallar okuyarak onu yazı dünyası ile buluşturabiliriz. Çocuğumuzla birlikte daha çok okuyup yazdıkça, onun daha iyi bir okuyucu, daha iyi bir yazar ve daha iyi bir öğrenci olmasına yardımcı olabiliriz.

Eğlenceli yazma etkinlikleri planlayalım

Okumayı ve yazmayı yeni öğrenmiş çocuğumuzu yazmaya teşvik etmek için görsel sanatları da dâhil edebileceğimiz pek çok eğlenceli etkinlik planlayabiliriz. Bu etkinlikler için geren tüm malzemeleri (kartonlar, kâğıtlar, renkli kalemler, makas, yapıştırıcı vb.) bir araya getirebiliriz. Çok sevdiği süper kahramana ya da kuzenine bir mektup yazmak, doğum günü veya düzenleyeceği bir kostüm partisi için davetiye hazırlamak, kayıp eşyası için “Aranıyor” posteri hazırlamak, bir kitabın sonunu beğenmediğinde yeni bir son yazmak, ilgisini çeken -doğa, müzik, spor vb.- bir konuda mini bir gazete çıkarmak gibi yaratıcı yazma etkinlikleri, çocuğumuzun yazma becerilerini geliştirmenin ve ona yazmayı sevdirmenin en etkili yollarındandır.

Yazmaya hazırlanmasına yardımcı olalım

İyi yazarlar; yazmaya başlamadan önce düşünmek, hazırlanmak ve araştırmak için çok zaman harcarlar. Bazı çocuklar, yazılarında ne söylemek istediklerini düşünmedikleri veya fikirlerini etkili bir şekilde nasıl organize edeceklerini bilmedikleri için yazmakta zorlanırlar. Çocuğumuza bu konuda rehberlik edebiliriz. Fikirlerini önce sözlü olarak açıklamasını sağlarsak yazması daha kolay olacaktır.

Örneğin, çocuğumuzun ödev olarak bir macera öyküsü yazması gerekiyor. Kendi fikirlerini bulması için ona sorular sorabiliriz. “Nasıl bir öykü hayal ediyorsun?”, “Ana karakter kim olabilir? Bir hayvan? Bir kişi? Hayali bir karakter? Adı nedir? Nasıl biridir? Diğer karakterler kimler?”, “Öykü nerede geçiyor? Garip bir gezegende mi yoksa bir kasabada mı? Öyküdeki olaylar ne zaman gerçekleşiyor? Gelecekte mi? Geçmişte mi?” vb. sorular eşliğinde öncelikle bir beyin fırtınası yapabiliriz. Böylece yazacağı öykünün ana hatlarını belirlemesine yardımcı oluruz. Çocuğumuzdan, insanları daha fazlasını öğrenmeye ikna edecek bazı iyi öykü açılışları ve güçlü kelimeler düşünmesini isteyebiliriz. Ona birkaç örnek verebiliriz: “Ece’nin, önünde duran sandığa dair hiçbir fikri yoktu…”, “Selim kalbinin hiç olmadığı kadar hızlı attığını duyabiliyordu. Az önce gördüğü şey gerçek miydi? Yoksa…”…

Bırakalım ilham alsın, bırakalım kendi başarsın

Çocuğumuzun, yazacağı öykü veya kompozisyon için sevdiği kitaplardan ya da filmlerden esinlenerek fikirler bulması son derece doğaldır. Her yetişkin gibi, her sanatçı gibi çocuklar da esinlenerek üretebilirler. Bırakalım dilediği gibi ilham alarak kendine özgü öykülerini yazsın ve en önemlisi kendisi başarsın. Yazdıklarında dil bilgisi ve anlatım açısından hatalar olabilir. Bu da doğaldır. Ebeveyn olarak yapmamız gereken ilk şey, olumlu yorumlarımızı paylaşmak ve sevgili genç yazarımızı cesaretlendirmektir. Abartılı övgülerden kesinlikle uzak duralım ama öncelikle gösterdiği çabayı içtenlikle övelim.

KidZania İstanbul: Geleceğini düşle, içindeki yazarı keşfet!
“Sen de Yaz” Kısa Öykü Yarışması

KidZania İstanbul olarak çocukları hem okumaya hem de yazmaya teşvik etmek için bir kısa öykü yarışması düzenledik. Yarışmamızın teması: “Gelecekte Ben”. Çocukların, “Gelecekte nasıl biri olacaklar? Hangi mesleği ya da meslekleri seçecekler? Nasıl bir dünya kurmak, dünyaya nasıl fayda sağlamak istiyorlar?” gibi sorulara yanıt verdikleri öykülerinde kendileri için nasıl bir gelecek hayal ettiklerini anlatmalarını istiyoruz.

Yarışma bitiminde belirlediğimiz en iyi 20 öykü, Erbulak Kitap tarafından toplu bir öykü kitabı olarak basılacak ve bu kitap; internet siteleri, kitabevleri ve KidZania National Store’da satışa sunulacak. Erbulak Evi iş birliği ile düzenlediğimiz öykü yarışmamıza “hayal kurmayı, öyküleri ve yazmayı seven 10-14 yaş arasındaki her çocuk” 2 Nisan’a kadar katılabilir.